Bắc Ninh

CHÙA DÂU

(Pháp Vân - Diên Ứng)

Chùa ở xã Khương Tự, huyện Siêu Loại nay là xã Thanh Khương, huyện Thuận Thành, Bắc Ninh.

Tên đầu tiên của chùa là Thiền Định, cũng gọi là chùa Pháp Vân vì chùa thờ tượng Pháp Vân, sau đổi là Diên Ứng.

Chùa có từ thế kỷ thứ II. Khoảng cuối đời Tây Hán có sư A Đà La ở Tây Trúc vân du tới trị sở của Sĩ Nhiếp ở thành Liêu Lâu (tức Luy Lâu), được một người mộ đạo mời về nhà ở hương Siêu Loại giăng đạo. Nhà có cô gái 20 tuổi, tên gọi Man Nương hàng ngày vẫn nghe AÐàLa giảng về đạo lý nhà Phật. Sư A Đà La còn dạy cho nhà Man Nương và dân làng cách tìm mạch đào giếng lấy nước ăn. Sau đó ít lâu tự nhiên Man Nương hoài thai, sau 14 tháng sinh con gái. Nàng bế con vào núi tìm A Đà La để trả đứa bé. A Đà La đặt tên cho bé là Đà La Tử rồi niệm chú, hỏ cây rừng nhờ chăm sóc. Một cây đại thụ bỗng tách đài ra, A Đà La đặt đứa trẻ vào trong thân cây, hai mình cây liền khép lại. Ít lâu sau, cây đại thụ bị bão

quid và nước lũ cuốn trôi đến bên thành Liêu Lâu. Tân chủng thấy cây gỗ phát ra hào quang và mùi thom ngat bên trình với Thái Thú Sĩ Nhiếp. Lấy làm a St Nail sai lực sĩ kéo lên bờ nhưng không sao kéo nổi. Man Nương vừa đi đến thấy vậy chỉ kéo nhẹ là cây gỗ lăn lên bở. Đêm ấy Sĩ Nhiếp mộng thấy Thần nhân đến ngỏ ý muốn được tạc tượng thờ. Sáng hôm sau Sĩ Nhiếp sai thợ xẻ cây tạc 4 pho tượng, thợ xẻ thấy trong cây có hòn đá lạ đem ra bờ sông rửa cho sạch, không ngờ lỡ tay, hòn đá rơi xuống sông. Tạc xong 4 pho tượng, Sĩ Nhiếp đến làm lễ hoàn công. Năm ấy hạn hán Sĩ Nhiếp bên bẩy 4 pho tượng ấy ra để làm lễ cầu đảo. Lễ xong thấy mây đen kéo đến rồi mưa to đổ xuống trong tiếng sấm rền chớp giật. Do đó, Sĩ Nhiếp đặt tên 4 pho tượng ấy là Pháp Vân, Pháp Vũ, Pháp Lôi, Pháp Điện. Rồi cho rước tượng Pháp Vân về thờ ở chùa Thiền Định, tượng Pháp Vũ thờ ở chùa Thành Đạo, tượng Pháp Lôi nở ở chùa Phi Tướng, tượng Pháp Điện thờ ở chùa TríQuả. Khi rước duy có tượng Pháp Vân quá nặng không sao khiêng nổi, Sĩ Nhiếp cho mời Man Nương, nhờ ra bờ sông mò lấy hòn đá đem về đặt trước tượng Pháp Vân thì tượng lại khiêng được nhẹ nhàng. Mọi người biết cây gỗ chứa đứa con A Đà La bèn gọi hòn đá ấy là Thạch Quang Phật. Ở chùa có gò đất cao là mộ A Man hay mộ Phật mẫu sau dựng chùa riêng gọi là chùa Phật Man.

Truyền thuyết trên cho biết chùa Thiền Định là ngôi chùa cổ nhất nước ta, đã có từ thời Bắc thuộc. Đến năm 580, Thiền sư Tì Ni Đa Lưu Chi người Ân Độ vào nước ta đến đây đã thấy có Quân Duyên Thiền sư Nam Việt đang giảng Phật pháp ở chùa này. Tì Ni Đa Lưu Chỉ chọn Pháp Hiển làm đệ tử mở đấu cho Thiến phái Tì Ni Đa Lưu Chi. Đời Lý, chùa được sửa sang. Đời Trần, vua Trần Anh Tông sai Trạng nguyên Mạc Đĩnh Chi trông coi tu sửa dựng

Chùa cổ việt nam
vũ ngọc khánh
nxb thanh niên